{"id":138,"date":"2015-02-28T20:38:07","date_gmt":"2015-02-28T19:38:07","guid":{"rendered":"http:\/\/lecznica.gdynia.pl\/?p=138"},"modified":"2015-02-28T20:59:48","modified_gmt":"2015-02-28T19:59:48","slug":"na-pomoc-dzikim-przyjaciolom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lecznica.gdynia.pl\/?p=138","title":{"rendered":"Na pomoc Dzikim Przyjacio\u0142om"},"content":{"rendered":"<h2 style=\"text-align: center;\" align=\"CENTER\">\u201e<strong>NA POMOC DZIKIM PRZYJACIO\u0141OM\u201d<\/strong><\/h2>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>PODSTAWY PIERWSZEJ POMOCY<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1. Pierwsza pomoc to wszelkie czynno\u015bci przed dostarczeniem ptaka do odpowiedniej plac\u00f3wki, gdzie oceniony zostanie jego stan i podj\u0119te zostan\u0105 dalsze dzia\u0142ania.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2.Ka\u017cdy ma prawo udzieli\u0107 pierwszej pomocy tak\u017ce ptakom obj\u0119tym \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105 gatunkow\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3.Pierwsza pomoc dzikim ptakom to:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-pomoc dora\u017ana tj. karmienie i przetrzymanie<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-pomoc medyczna tj. opatrzenie ran<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4.Pami\u0119tajmy:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; pierwsza pomoc nigdy nie zast\u0105pi profesjonalnych dzia\u0142a\u0144 lekarskich<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-je\u015bli to mo\u017cliwe przed udzieleniem pierwszej pomocy porad\u017a si\u0119 specjalisty<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; zawsze bezpiecze\u0144stwo ludzkie jest najwa\u017cniejsze!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5.Profesjonalnej pomocy medycznej oraz porad telefonicznych w sprawie dzikich ptak\u00f3w udziela:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Klinika Weterynaryjna w Gdyni ul. Stryjska 25 tel. 058-622-21-48 <a href=\"http:\/\/hells.pl\/browse.php?u=Oi8vd3d3LmxlY3puaWNhLmdkeW5pYS5wbC8%3D&amp;b=13\">www.lecznica.gdynia.pl<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Pomorski O\u015brodek Rehabilitacji Dzikich Ptak\u00f3w i Ma\u0142ych Ssak\u00f3w \u201eOSTOJA\u201d Pomieczyno, ul.S\u0142upia 30C tel. 606-907-740<a href=\"http:\/\/hells.pl\/browse.php?u=Oi8vd3d3LnBvcnAtb3N0b2phLnBsLw%3D%3D&amp;b=13\">www.porp-ostoja.pl<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>JAK SAMEMU POM\u00d3C PISKL\u0118CIU?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gdy znajdziesz ma\u0142e piskl\u0119 pozbawione jeszcze pi\u00f3r , przede wszystkim poszukaj jego gniazda i je tam w\u0142\u00f3\u017c. Je\u015bli si\u0119 nie uda przywie\u017a do o\u015brodka. Koniecznym warunkiem by pom\u00f3c piskl\u0119ciu jest oznaczenie gatunku ptaka! Ka\u017cdy gatunek ma inna diet\u0119, a piskl\u0119ta s\u0105 wra\u017cliwe i \u017ale reaguj\u0105 na jej zmian\u0119. W przypadku gdy musi up\u0142yn\u0105\u0107 nieco czasu zanim ptak trafi w r\u0119ce specjalist\u00f3w musisz zapewni\u0107 mu ogrzewanie, by nie umar\u0142 w wyzi\u0119bienia. Odpowiednia b\u0119dzie nawet lampka biurkowa o mocy 40W. \u0179r\u00f3d\u0142o ciep\u0142a nie mo\u017ce by\u0107 zbyt blisko ustawione by z kolei piskl\u0119 si\u0119 nie przegrza\u0142o. Je\u015bli b\u0119dzie wo\u0142a\u0142o o pokarm mo\u017cna ewentualnie poda\u0107 malutkie kawa\u0142ki jajka na twardo i kropl\u0119 wody do picia. (Pami\u0119taj \u017ce nawet wa\u017cniejsze od karmienia jest pojenie!)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Je\u015bli musisz zaj\u0105\u0107 si\u0119 piskl\u0119ciem przez d\u0142u\u017cszy czas zanim odwieziesz je do azylu, masz ustalony gatunek ptaka mo\u017cesz karmi\u0107 go adekwatn\u0105 dla gatunku diet\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najlepsze diety, dla najcz\u0119\u015bciej znajdowanych piskl\u0105t:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-go\u0142\u0119bie, sierp\u00f3wki, grzywacze \u2013 zalane wrz\u0105c\u0105 wod\u0105 mieszanki ziaren, prosa, kanaru z siemieniem lnianym i witaminami, ostudzi\u0107 i wk\u0142ada\u0107 ptakowi do dzioba ; starszym piskl\u0119tom pszenic\u0119<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-sikory, rudziki, pleszki, kopciuszki, pokrzewki &#8211; ptaki owado\u017cerne; \u015bwierszcze, larwy m\u0105czniaka podawane bezpo\u015brednio do dzioba; ! Piskl\u0119 musi by\u0107 nakarmione do syta przynajmniej raz na 2h od \u015bwitu do zmierzchu. (tzw. bia\u0142e robaki ze sklep\u00f3w w\u0119dkarskich nie nadaj\u0105 si\u0119 do karmienia piskl\u0105t)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-szpaki, kosy, kwiczo\u0142y, \u015bpiewaki \u2013 owado\u017cerne, ale mo\u017cna je karmi\u0107 mieszank\u0105 nabia\u0142ow\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mieszanka nabia\u0142owa: jajo gotowane + twar\u00f3g + szczypta glukozy + kleik kukurydziany + mieszanka dla ptak\u00f3w owado\u017cernych lub suszony gamma rus (skorupiaki dost\u0119pne w sklepach zoologicznych sprzedawane jako pokarm dla \u017c\u00f3\u0142wi).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Starszym piskl\u0119tom do pokarmu mo\u017cna dodawa\u0107 owoce najcz\u0119\u015bciej jab\u0142ka lub owoce sezonowe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-sroka, wrona, s\u00f3jka, kawka, gawron \u2013 rodzina krukowate, wszystko\u017cerne; do mieszanki nabia\u0142owej doda\u0107 gotowany ry\u017c, owoce, tart\u0105 marchew, chude mi\u0119so mielone, surowe lub gotowane.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-zi\u0119ba, wr\u00f3bel, dzwoniec, makol\u0105gwa, szczygie\u0142, grubodzi\u00f3b &#8211; ptaki jedz\u0105ce niewielkie ziarna ; mieszanka do odchowu papug lub mielona karma dla kanark\u00f3w czyli kanar i proso i inne rodzaje nasion, zmielone, zalane wrz\u0105tkiem, z dodatkiem szczypty glukozy, witamin i kruszonych biszkopt\u00f3w. Starszym piskl\u0119tom podawa\u0107 jab\u0142ko i marchew oraz li\u015bcie gwiazdnicy pospolitej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podane tymczasowe diety nie maj\u0105 promowa\u0107 odchowu ptak\u00f3w w warunkach domowych, a jedynie zapewni\u0107 przetrwanie zwierz\u0119tom zanim zostan\u0105 dostarczone do o\u015brodka rehabilitacji. Z do\u015bwiadczenia wynika ze transport ptaka do o\u015brodka trwa 2-3 dni a nieodpowiednie \u017cywienie przez ten czas mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje co w po\u0142\u0105czeniu z przebytymi urazami mo\u017ce doprowadzi\u0107 do \u015bmierci ptaka..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>ZAGNIAZDOWNIKI<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Piskl\u0119ta zagniazdownik\u00f3w od urodzenia przystosowane s\u0105 do chodzenia i samodzielnego \u017cerowania. Ju\u017c kilka godzin po wykluciu, jak tylko obeschn\u0105 m\u0142ode kaczuszki, g\u0105ski, ba\u017canty, \u0142yski, kokoszki, tracze, perkozy, kuropatwy, przepi\u00f3rki, czajki, sieweczki, brod\u017ace czy biegusy opuszczaja gniazdo i pod\u0105\u017caja za matk\u0105. Gatunki wodne wiod\u0105 swoje m\u0142ode do pobliskiej wody. Piskl\u0119ta pod\u0105\u017caj\u0105c za doros\u0142ymi ucz\u0105 si\u0119 zerowa\u0107, chowaj\u0105 przed niebezpiecze\u0144stwem w\u015br\u00f3d ro\u015blinno\u015bci lub na grzbiecie mamy. Bardzo cz\u0119sto doros\u0142e ptaki odwodz\u0105 od swoich m\u0142odych potencjalnego drapie\u017cnika, alarmuj\u0105 g\u0142o\u015bno pr\u00f3buj\u0105c zwr\u00f3ci\u0107 na siebie uwag\u0119 czy nawet atakuj\u0105 drapie\u017cnika. Piskl\u0119ta rozpierzchaj\u0105 si\u0119 wtedy i czekaj\u0105 przyczajone w trawie, a\u017c niebezpiecze\u0144stwo minie. Dlatego gdy zobaczysz takie \u201eporzucone\u201d chwilowo kaczki, kuropatwy czy czajki nie oznacza to \u017ce w okolicy nie ma ich matki. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie matka pr\u00f3buje odwr\u00f3ci\u0107 Twoj\u0105 uwag\u0119 dono\u015bnym g\u0142osem, aby odci\u0105gn\u0105\u0107 Ci\u0119 od swoich m\u0142odych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nie zabieraj takich piskl\u0105t do domu! Oddal si\u0119 na bezpieczn\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 a doros\u0142e powr\u00f3c\u0105 do swoich m\u0142odych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tylko w sytuacji gdy jestes pewny \u017ce matka porzuci\u0142a piskl\u0119 lub z\u0142apa\u0142 je Tw\u00f3j pies\/kot i poturbowa\u0142, lub matka zgin\u0119\u0142a pod ko\u0142ami samochodu lub zosta\u0142a upolowana przez drapieznika wtedy tylko mo\u017cesz zaopiekowa\u0107 si\u0119 pisklakami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>CO TO JEST PODLOT?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ptak\u00f3w, kt\u00f3re wykluwaj\u0105 si\u0119 \u0142yse i \u015blepe, pozostaje w gnie\u017adzie tylko do czasu uzyskania wieku tzw. podlota. M\u0142ode ptaki, opuszczaj\u0105 gniazdo zanim jeszcze naucz\u0105 si\u0119 lata\u0107 i samodzielnie szuka\u0107 pokarmu. Rozchodz\u0105 si\u0119 w okolicy gniazda, ka\u017cdy podlot w innym kierunku, a poniewa\u017c nie umiej\u0105 jeszcze lata\u0107, podskakuj\u0105 tylko lub przesiaduj\u0105 na ziemi nawo\u0142uj\u0105c rodzic\u00f3w. Doros\u0142e ptaki ca\u0142y czas karmi\u0105 ka\u017cdego z takich podlot\u00f3w, fruwaj\u0105c od jednego m\u0142odego do drugiego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dlaczego nielotne jeszcze i niesamodzielne m\u0142ode opuszczaj\u0105 gniazdo? Ot\u00f3\u017c w toku ewolucji, ptaki nauczy\u0142y si\u0119, \u017ce wi\u0119cej m\u0142odych prze\u017cyje, je\u015bli opuszcz\u0105 gniazdo przed osi\u0105gni\u0119ciem samodzielno\u015bci. Gniazdo to wbrew pozorom niebezpieczne miejsce: drapie\u017cnik z \u0142atwo\u015bci\u0105 us\u0142yszy piszcz\u0105ce m\u0142ode lub wyczuje ich obecno\u015b\u0107 po zapachu odchod\u00f3w i resztek pokarmu gromadz\u0105cych si\u0119 w okolicy gniazda. Je\u015bli wi\u0119c gniazdo zostanie zaatakowane przez drapie\u017cnika z pewno\u015bci\u0105 skrzywdzi on wszystkie m\u0142ode, kt\u00f3re w nim zastanie. Jednak, je\u015bli takie m\u0142ode podloty rozbiegn\u0105 si\u0119 w okolicy gniazda, jest wi\u0119ksza szansa, \u017ce kt\u00f3re\u015b z nich umknie uwadze drapie\u017cnika.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To jest podlot \u2013 zostaw go w spokoju.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>JAK ROZPOZNA\u0106 PODLOTA?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podloty wyst\u0119puj\u0105 u:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ptak\u00f3w wr\u00f3blowatych (drozdy, zi\u0119by, szczyg\u0142y, sikorki, wr\u00f3ble itd.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-u go\u0142\u0119bi (sierp\u00f3wek, grzywaczy, go\u0142\u0119bi domowych itd.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ptak\u00f3w krukowatych ( kawki, wrony, sroki, gawrony itd.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-u drapie\u017cnych (pustu\u0142ek, myszo\u0142ow\u00f3w, jastrz\u0119bi itd.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-u s\u00f3w (puszczyk\u00f3w, s\u00f3w uszatych itd.).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Je\u015bli znajdziesz starsze piskl\u0119, kt\u00f3re ma ju\u017c pi\u00f3ra konturowe czyli wygl\u0105da podobnie do rodzic\u00f3w, tylko ma kr\u00f3tsze skrzyde\u0142ka i kr\u00f3tki ogonek, \u017c\u00f3\u0142te\/pomara\u0144czowe \u201ezajady\u201d w k\u0105cikach dzioba, niewybarwion\u0105 i mi\u0119kk\u0105 wosk\u00f3wk\u0119 wok\u00f3\u0142 nozdrzy, resztki pi\u00f3r puchowych na szyi i g\u0142owie, wygl\u0105da dziarsko, podskakuje, podfruwa, reaguje na bod\u017ace, obserwuje ca\u0142y czas otoczenie, jest cichy tylko czasami nawo\u0142uje rodzic\u00f3w, nie nale\u017cy takiego ptaka zabiera\u0107 z miejsca znalezienia! Ptaki wychodz\u0105 z gniazda zanim jeszcze naucz\u0105 si\u0119 lata\u0107, przez jeszcze kilka tygodni pozostaj\u0105 na terytorium rodzic\u00f3w, i s\u0105 przez nich karmione i ochraniane, i co najwa\u017cniejsze uczone \u017cycia . Takiego ptaka najlepiej od\u0142o\u017cy\u0107 na najbli\u017cszy g\u0119sty krzak w okolicy miejsca znalezienia i obserwowa\u0107 ze sporej odleg\u0142o\u015bci. Je\u015bli w okolicy pojawi\u0105 si\u0119 doros\u0142e ptaki, mo\u017cna piskl\u0119 spokojnie zostawi\u0107. Rodzice b\u0119d\u0105 si\u0119 bali podej\u015b\u0107 do dziecka w obecno\u015bci ludzi, ale jak tylko znikniemy z pola widzenia na pewno je nakarmi\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nie jest prawd\u0105, \u017ce doros\u0142y ptak wyczuje zapach cz\u0142owieka, kt\u00f3ry dotyka\u0142 piskl\u0119 i je odrzuci. Ptaki maja bardzo s\u0142aby w\u0119ch. Rozpoznaj\u0105 swoje piskl\u0119 dzi\u0119ki wzrokowi i s\u0142uchowi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podlot z krwawi\u0105cymi ranami, porzucony, g\u0142odny b\u0119dzie nawo\u0142ywa\u0142 bezustannie \u2013 wtedy mo\u017cesz zacz\u0105\u0107 si\u0119 niepokoi\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0142ode jask\u00f3\u0142ki i jerzyki opuszczaj\u0105 gniazda jak s\u0105 w pe\u0142ni lotne, dlatego je\u015bli znajdziesz jask\u00f3\u0142k\u0119 lub jerzyka na ziemi, to na pewno co\u015b jest nie tak.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0142ode sowy na etapie podlota tzw. ga\u0142\u0119ziaka nie maj\u0105 tak dobrze wykszta\u0142conych pi\u00f3r jak podloty np. pustu\u0142ek. Dlatego mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce jest to piskl\u0119, a w rzeczywisto\u015bci podloty s\u00f3w maj\u0105 jeszcze na ciele puch, przesiaduj\u0105 na ziemi lub na ga\u0142\u0119ziach. W chwili zagro\u017cenia podloty s\u00f3w k\u0142api\u0105 dziobem, strosz\u0105c ma\u0142e pi\u00f3rka lub uciekaj\u0105 wdrapuj\u0105c si\u0119 jak kot po pniu drzewa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Je\u015bli nie jeste\u015b pewien czy dany ptak o kt\u00f3rego si\u0119 niepokoisz to ju\u017c podlot czy jeszcze piskl\u0119, zr\u00f3b zdj\u0119cie, wy\u015blij do nas, my oznaczymy gatunek i wiek i odpowiemy Ci co dalej robi\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>SYTUACJE W JAKICH POTRZEBNA JEST TWOJA INTERWENCJA :<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; ptak nie reaguje na otoczenie, siedzi nastroszony, ma brudne pi\u00f3ra<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-widoczne s\u0105 rany, krew, wysi\u0119k<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-nie wida\u0107 ran, ale ptak nie porusza si\u0119 prawid\u0142owo, kuleje, podczas pr\u00f3b lotu wida\u0107 asymetri\u0119 skrzyde\u0142<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-widzisz bardzo m\u0142ode piskl\u0119 le\u017c\u0105ce poza gniazdem , pokryte tylko i wy\u0142\u0105cznie puchem lub nie pokryte w og\u00f3le pi\u00f3rami<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-zniszczone zosta\u0142o gniazdo, ptaki doros\u0142e zgin\u0119\u0142y lub opu\u015bci\u0142y piskl\u0119ta<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-cia\u0142a obce np. ptaki zapl\u0105tane w \u017cy\u0142k\u0119 , ze sznurkiem opl\u0105tanym wok\u00f3\u0142 palc\u00f3w<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ptaki z podejrzeniem \u017ce zosta\u0142y postrzelone<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ptaki znalezione w pobli\u017cu drogi, podejrzane o kolizj\u0119 z samochodem<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ptaki znalezione pod przewodami elektrycznymi<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ptaki uwi\u0119zione w budynkach lub sieci wentylacyjnej<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ptaki zaatakowane przez koty lub psy, nawet je\u015bli nie widzimy na nich \u017cadnych ran<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-w trakcie ostrych zim ptaki, kt\u00f3re nie s\u0105 w stanie zdoby\u0107 pokarmu, wycie\u0144czone, apatyczne, znajdowane w pobli\u017cu osad ludzkich<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Miasto:<\/strong> dynamiczny ekosystem gdzie ka\u017cdna nisza jest szybko zagospodarowywana przez ptaki, ale jednosze\u015bnie miasto dla niedo\u015bwiadczonego ptaka p. lec\u0105cego tranzytem jest<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u015aMIERTELN\u0104 PU\u0141APK\u0104:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ekrany d\u017awi\u0119kowe<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-wysokie budynki<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ruchliwe ulica<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-brak pokarmu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>OG\u00d3LNE ZASADY UDZIELANIA POMOCY<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>BEZPIECZE\u0143STWO LUDZI JEST NAJWA\u017bNIEJSZE!<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przede wszystkim nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o w\u0142asnym bezpiecze\u0144stwie! Dzikie zwierz\u0119 mo\u017ce by\u0107 potencjalnie niebezpieczne, agresywne (b\u00f3l, l\u0119k, strach) , je\u015bli znale\u017ali\u015bmy je przy drutach wysokiego napi\u0119cia, na wodzie, na lodzie, na wysoko\u015bci, na terenie prywatnym najlepiej nie ryzykowa\u0107, zostawi\u0107 je w spokoju i zawiadomi\u0107 odpowiednie s\u0142u\u017cby tj. Stra\u017c Miejsk\u0105, Stra\u017c Le\u015bn\u0105, Policj\u0119. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 \u017ce dziko \u017cyj\u0105ce zwierz\u0119ta mog\u0105 by\u0107 nosicielami gro\u017anych chor\u00f3b zaka\u017anych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pami\u0119taj: wszelkie czynno\u015bci przy chorym zwierz\u0119ciu powinno wykonywac si\u0119 z zachowaniem higieny oraz w \u015brodkach ochrony osobistej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chory ptak nie powinien mie\u0107 kontakty ze zwierz\u0119tami domowymi a wszelkie sprzety z kt\u00f3rymi mia\u0142 styczno\u015b\u0107 powinny by\u0107 zdezynfekowane pod okiem lekarza weterynarii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najwa\u017cniejsze zagro\u017cenia dla cz\u0142owieka ze strony ptak\u00f3w:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-urazy mechaniczne<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-choroby bakteryjne<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-choroby wirusowe<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-choroby paso\u017cytnicze<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-alergie<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ska\u017cenia chemiczne<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najwa\u017cniejsze zagro\u017cenia dla ptak\u00f3w ze strony cz\u0142owieka:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-urazy mechaniczne<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-stres<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-czynniki chemiczne<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>KA\u017bDA INTERWENCJA MUSI BY\u0106 ZAPLANOWANA<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Planuj\u0105c interwencj\u0119 ustalamy:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; co to za gatunek ptaka i czy na pewno potrzebuje pomocy ?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-czy ten ptak mo\u017ce by\u0107 niebezpieczny? czy potrzebne b\u0119d\u0105 specjalne s\u0142u\u017cby?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-gdzie go przetransportujemy?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-jak go schwytamy i przetransportujemy? (rodzaj transportu odpowiedni do czasu podr\u00f3\u017cy i kondycji ptaka)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>MINIMUM STRESU<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Samo chwytanie powinno przebiega\u0107 szybko, niedopuszczalne jest wielogodzinne niepokojenie \u2013 spowoduje ono szybkie zu\u017cycie rezerw energetycznych i dodatkowo os\u0142abi ptaka, mo\u017ce tak\u017ce nasili\u0107 krwawienie lub prowadzi\u0107 do dalszych uraz\u00f3w. Czasem je\u015bli nie mo\u017cemy schwyta\u0107 rannego ptaka a pora roku umo\u017cliwia mu \u017cerowanie i nie ma bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia ze strony drapie\u017cnik\u00f3w lepiej od\u0142o\u017cy\u0107 akcj\u0119 i monitorowa\u0107 zwierz\u0119. Np. bocian z lekkim urazem skrzyd\u0142a mo\u017ce \u017cerowa\u0107 na \u0142\u0105kach przez wiele tygodni i czasem lepiej schwyta\u0107 go dopiero w zimie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>PIERWSZA POMOC \u2013 OSUSZY\u0106 , OGRZA\u0106 I NAPOI\u0106<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">OGRZEWANIE I SUSZENIE &#8211; czy to ptak czy ssak wi\u0119kszo\u015b\u0107 zwierz\u0105t ma temp wy\u017csz\u0105 ni\u017c temperatura cia\u0142a cz\u0142owieka. Je\u015bli poczujesz \u017ce zwierzak jest ch\u0142odniejszy od Twojej d\u0142oni, a do tego mokry, nale\u017cy go osuszy\u0107 i ogrza\u0107. Zabra\u0107 do ciep\u0142ego pomieszczenia , wytrze\u0107 w papierowe r\u0119czniki (nieperfumowane) lub w pieluszk\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jak ogrzewa\u0107? Najlepiej na ciep\u0142ym termoforze lub poduszce elektrycznej albo pod lampk\u0105 lub tzw. kur\u0105 elektryczn\u0105. Mo\u017cna te\u017c u\u017cy\u0107 plastikowej butelki z ciep\u0142a wod\u0105 i owin\u0105\u0107 r\u0119cznikiem i wsadzi\u0107 do pude\u0142ka, w kt\u00f3rym jest zwierz\u0119. !Pami\u0119taj aby zostawi\u0107 zwierzakowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 odsuni\u0119cia si\u0119 od \u017ar\u00f3d\u0142a ciep\u0142a, je\u015bli zrobi mu si\u0119 za gor\u0105co. Czyli zawsze ogrzewaj p\u00f3\u0142 pude\u0142ka, je\u015bli zwierzak si\u0119 przegrzeje b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 odsuni\u0119cia si\u0119 w ch\u0142odniejszy k\u0105t. NIE PRZEGRZEWAJ \u2013 BO ZABIJESZ!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">POJENIE \u2013 w zale\u017cno\u015bci od wielko\u015bci zwierzaka poi\u0107 ze strzykawki (oczywi\u015bcie bez ig\u0142y!) z pipety, palca lub miseczki. Je\u015bli jest to ma\u0142e piskl\u0119 poda\u0107 bezpo\u015brednio do dzioba po kilka kropelek z palca, im wi\u0119ksze zwierz\u0119 tym wi\u0119cej mo\u017cemy poda\u0107 wody.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Np. wr\u00f3bel, sikorka \u2013 kilka kropli do dzioba<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kos, szpak \u2013 kilkana\u015bcie kropli<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Go\u0142\u0105b, sroka , kawka \u2013pisklakowi 0.5ml, wi\u0119kszemu 1-2ml, doros\u0142emu 3-5ml<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>ZABEZPIECZENIE RAN<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">U drobnych ptak\u00f3w wielko\u015bci wr\u00f3bla nie powinno si\u0119 zak\u0142ada\u0107 opatrunk\u00f3w \u2013 \u0142atwo jest pog\u0142\u0119bi\u0107 uraz i skrzywdzi\u0107 ptaka, a ma\u0142a masa cia\u0142a nie pog\u0142\u0119bia urazu. W takich przypadkach najlepiej ograniczy\u0107 ruch (pude\u0142ko). U wi\u0119kszych ptak\u00f3w dbaj\u0105c o w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo (tj. u\u017cywaj\u0105c r\u0119kawiczek, druga osoba fachowo przytrzymuje zwierz\u0119) nale\u017cy unieruchomi\u0107 miejsca z\u0142ama\u0144 i zabanda\u017cowa\u0107 rany, tak aby podczas transportu nie pog\u0142\u0119bia\u0142y si\u0119 urazy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ka\u017cdy lekarz weterynarii mo\u017ce opatrzy\u0107 ran\u0119 i unieruchomi\u0107 z\u0142amane ko\u015bci czy uszkodzone stawy \u2013 rany b\u0119d\u0105 zabezpieczone przed czynnikami zewn\u0119trznymi i urazy nie b\u0119d\u0105 si\u0119 pog\u0142\u0119bia\u0107. W razie potrzeby lekarz mo\u017ce skonsultowa\u0107 si\u0119 z plac\u00f3wk\u0105 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 rehabilitacj\u0105 ptak\u00f3w dzikich.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>ZASADA 3*C \u201eCIEP\u0141O CICHO CIEMNO\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chore lub ranne zwierz\u0119ta potrzebuj\u0105 mie\u0107 ciep\u0142o cicho i ciemno, a wszystko po to by zwierzaka nie stresowa\u0107. Stres jest obok chor\u00f3b i uraz\u00f3w jedn\u0105 z najcz\u0119stszych przyczyn zgon\u00f3w dzikich zwierz\u0105t, kt\u00f3re dostaj\u0105 si\u0119 pod opiek\u0119 ludzi. STRES ZABIJA DZIKIE ZWIERZ\u0118. Dlatego po udzieleniu pierwszej pomocy, zostaw zwierz\u0119 w spokoju, w cieple, z daleka od zgie\u0142ku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>NIE TRZYMAJ DZIKIEGO ZWIERZAKA:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-w \u0142azience ani kuchni, dzikie zwierz\u0119ta \u017ale znosz\u0105 zapach chemikali\u00f3w (proszki, p\u0142yny, myd\u0142a) oraz gazu i spalin z kuchenki gazowej , podobnie jak dymu papierosowego, zapachu lakier\u00f3w, farb<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-na wacie \u2013 zwierz\u0119ta cz\u0119sto po\u0142ykaj\u0105 wat\u0119 , kt\u00f3ra zatyka przew\u00f3d pokarmowy<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-w podartych materia\u0142ach, w\u0142\u00f3czce, z kt\u00f3rych wychodz\u0105 nitki kt\u00f3re mog\u0105 zapl\u0105ta\u0107 si\u0119 miedzy nogami, odcinaj\u0105c dop\u0142yw krwi i nieszcz\u0119\u015bcie gotowe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>TRANSPORT<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zawsze musimy wiedzie\u0107 jak d\u0142ugo b\u0119dziemy transportowa\u0107 zwierz\u0119. Dobrze jest zadzwoni\u0107 do plac\u00f3wki, do kt\u00f3rej wieziemy ptaka, uprzedzi\u0107 o swoim przybyciu i poradzi\u0107 si\u0119 jak transportowa\u0107 ptaka.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>TRANSPORTER POWINIEN:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-umo\u017cliwi\u0107 dost\u0119p tlenu (dziurki, otwory wentylacyjne)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ogranicza\u0107 ruch, ale ptak nie powinien by\u0107 \u015bci\u015bni\u0119ty; u niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w np. bocian nie powinno si\u0119 ca\u0142kowicie ogranicza\u0107 ruchu poniewa\u017c mo\u017ce doj\u015b\u0107 do uszkodzenia ko\u0144czyn,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ogranicza\u0107 dost\u0119p bod\u017ac\u00f3w z zewn\u0105trz (znalezione ptaki to dzikie zwierz\u0119ta w stresie).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>W CZASIE TRANSPORTU:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">TEMPERATURA w czasie transportu \u0142atwo dochodzi do wyzi\u0119bienia a w lecie do przegrzania , co zagra\u017ca \u017cyciu ptaka. Piskl\u0119ta w transporcie musz\u0105 mie\u0107 zachowan\u0105 wysok\u0105 temperatur\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">KLATKA NIE JEST ODPOWIEDNIA DO TRANSPORTU PTAK\u00d3W \u2013 przewo\u017cenie ptaka w klatce grozi mu po\u0142amaniem skrzyde\u0142, gdy b\u0119dzie w stresie rzuca\u0142 si\u0119 po klatce.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>PUDE\u0141KO KARTONOWE MA SZEREG ZALET!<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-lekkie, dost\u0119pne w ka\u017cdym sklepie, restauracji, punkcie us\u0142ugowym<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-mo\u017ce by\u0107 dowolnie modyfikowane<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-dostosowane wielko\u015bci\u0105 do rozmiar\u00f3w ptaka<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-dziurki , otwory wentylacyjne<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-napisy np. gdzie i kiedy znaleziono ptaka, telefon znalazcy)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-w pude\u0142ku kartonowym panuje p\u00f3\u0142mrok<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-do ptaka dociera ograniczona ilo\u015b\u0107 bod\u017ac\u00f3w zewn\u0119trznych co dodatkowo go uspokaja<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-pami\u0119tajmy \u017ce ka\u017cda manipulacja jest stresem, a w pude\u0142ku ptak spokojnie mo\u017ce nawet przenocowa\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>WY\u015aCI\u00d3\u0141KA PUDE\u0141KA<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-zabronione s\u0105 pod\u0142o\u017ca w kt\u00f3re ptak mo\u017ce si\u0119 zapl\u0105ta\u0107 np. wata<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-powinno by\u0107 to tworzywo ch\u0142onne i antypo\u015blizgowe np. r\u0119cznik papierowy, zwyk\u0142y r\u0119cznik, gazeta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-w przypadku ptak\u00f3w wyzi\u0119bionych i piskl\u0105t wskazane jest w\u0142o\u017cenie termoforu<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">DO TRANSPORTERA NIE WK\u0141ADAMY WODY.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ptak mo\u017ce do niej wpa\u015b\u0107 , a rozlana woda powoduje rozmakanie pude\u0142ka<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ptak nie b\u0119dzie sam pi\u0142 podczas transportu, ale w razie konieczno\u015bci np. podczas upa\u0142\u00f3w wskazane jest pojenie ptak\u00f3w<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ptaki bardzo rzadko pobieraj\u0105 pokarm, dlatego nie wk\u0142adamy pokarmu, szczeg\u00f3lnie \u017ce w pude\u0142ku panuje ciemno\u015b\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>DOKARMIANIE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dlaczego ludzie dokarmiaj\u0105 ptaki ? \u2013 Bo lubi\u0105!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wiele os\u00f3b (g\u0142\u00f3wnie m\u0142odzie\u017c szkolna, osoby starsze, schorowane) w poczuciu misji i odpowiedzialno\u015bci za \u017cycie \u017cyj\u0105cych wok\u00f3\u0142 nas dzikich zwierz\u0105t dokarmia ptaki. Tymczasem dokarmiane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie gatunki pospolite , doskonale radz\u0105ce sobie bez ludzkiej pomocy..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>ZASADY DOKARMIANIA PTAK\u00d3W:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-DOKARMIAJ TYLKO PODCZAS MROZ\u00d3W.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Celem dokarmiania jest ofiarowanie ptakom wsparcia w okresie mroz\u00f3w i obfitych opad\u00f3w \u015bniegu!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dokarmianie ca\u0142oroczne przynosi ptakom wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zima to ci\u0119\u017cki czas dla ptak\u00f3w. Potrzebuj\u0105 szczeg\u00f3lnie du\u017co warto\u015bciowego pokarmu, \u017ceby ogrza\u0107 swoje ma\u0142e cia\u0142a. Trudno im znale\u017a\u0107 cokolwiek , bo wszystko zasypa\u0142 \u015bnieg, a poszukiwania na mrozie poch\u0142aniaj\u0105 cenn\u0105 energi\u0119.. Ci\u0119\u017ckie zimy dziesi\u0105tkuj\u0105 ptaki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przy temperaturach powy\u017cej zera wi\u0119kszo\u015b\u0107 ptak\u00f3w nie ma problem\u00f3w ze zdobyciem naturalnego pokarmu. Zbyt wczesne rozpocz\u0119cie dokarmiania jesieni\u0105 zaburza w\u0119dr\u00f3wk\u0119 \u0142ab\u0119dzi i kaczek, powoduj\u0105c ich pozostawanie w Polsce i p\u00f3\u017aniejsze problemy w przetrwaniu mro\u017anej zimy. Z kolei przy odwil\u017cy (czerstwe pieczywo nasi\u0105ka wod\u0105) ptaki maj\u0105 o wiele mniejszy apetyt, zjadaj\u0105 mniej pokarmu, a woda z topniej\u0105cego \u015bniegu mo\u017ce zawiera\u0107 toksyczne dodatki jak np. substancje do odladzania jezdni i chodnik\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-JE\u015aLI ZDECYDUJESZ SI\u0118 NA DOKARMIANIE PTAK\u00d3W ZIM\u0104, R\u00d3B TO REGULARNIE.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">nie uzale\u017cniaj dokarmiania od kapry\u015bnej ludzkiej natury .<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-OFERUJ PTAKOM POKARM ODPOWIEDNIEJ JAKO\u015aCI.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zdarza si\u0119 \u017ce ludzie oferuj\u0105 ptakom sple\u015bnia\u0142y chleb, resztki ciast, zepsute kasze czy st\u0119ch\u0142e ziarno. G\u0142odne ptaki to zjedz\u0105, ale efekty takiej \u201epomocy\u201d mog\u0105 by\u0107 dla nich tragiczne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czerstwe pieczywo mo\u017ce by\u0107 doskona\u0142ym pokarmem dla kaczek i go\u0142ebi, ale tylko wtedy gdy nie jest sple\u015bnia\u0142e, i wystepuje w ma\u0142ych 1cm kawa\u0142kach. Wtedy ptaki nie trac\u0105 energii ani po\u00f3r na spory o kawa\u0142ek chleba.. i w kilka minut pokarm zostanie z po\u017cytkiem i bez b\u00f3jek zjedzony.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-NIE DOKARMIAJ NA ZAPAS.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Karm\u0119 nale\u017cy wyk\u0142ada\u0107 w ilo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 ptaki zjedz\u0105 natychmiast, by nie popsu\u0142a si\u0119 i nie zamarz\u0142a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ZACISZNE, OS\u0141ONI\u0118TE PRZED WIATREM I ODS\u0141ONI\u0118TE MIEJSCE .<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ptaki unikaj\u0105 miejsc o ograniczonej przestrzeni, sk\u0105d trudno uciec w razie zagro\u017cenia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oczywi\u015bcie wygodniej wysypa\u0107 ziarno czy chleb przy parkowej alei, ale ptaki b\u0119d\u0105 stale w takim miejscu p\u0142oszone przez ludzi, rozbrykane dzieci i szczekaj\u0105ce psy. (przecie\u017c sami wolimy spok\u00f3j podzas jedzenia).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-KARMNIK \u2013 UNIEMO\u017bLIWIENIE DRAPIE\u017bNIKOM ZACZAJENIA SI\u0118.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ustaw w miejscu zacisznym, os\u0142oni\u0119tym od wiatru, jednocze\u015bnie uniemozliwiaj\u0105ce drapie\u017cnikom (np. kotom) zaczajenie si\u0119 w pobli\u017cu karmnika. Najlepsze s\u0105 miejsca os\u0142oni\u0119te domem lub krzewami od strony zachodniej, zw\u0142aszcza gdy w pobli\u017cu s\u0105 g\u0119ste i wysokie krzewy np. pigwowce, berberysy, pn\u0105ce r\u00f3\u017ce, gdzie ptaki \u0142atwo skryj\u0105 si\u0119 w razie ataku krogulca. W promieniu kilku metr\u00f3w od karmnika mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 jedynie niskie trawy, w kt\u00f3rych nie zaczai si\u0119 \u017caden kot.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Karmnik na parapecie : \u0142atwo oczyszcza\u0107, zaopatrywa\u0107 w nowy pokarm, blisko\u015b\u0107 szyby nie powoduje uderze\u0144 z du\u017ca pr\u0119dko\u015bci\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uprzedzenie s\u0105siad\u00f3w (blok) o dokarmianie na parapeci. (kawki i go\u0142\u0119bie \u2013 b.zanieczyszczaj\u0105)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nieodpowiednie miejsce do dokarmiania ptak\u00f3w: przeszklone werandy lub tarasy \u2013 ptaki sp\u0142oszone w s\u0105siedztwie szyb o du\u017cej powierzchni b\u0119d\u0105 si\u0119 o nie rozbija\u0142y\/zabija\u0142y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-KONSTRUKCJA : SWOBODNY DOLOT, ODLOT, DASZEK I WYSUWANA POD\u0141OGA.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prawid\u0142owa konstrukcja: daszek chroni\u0105cy przed opadami atmosferycznymi, os\u0142ona przed zachodnim i p\u00f3\u0142nocnym wiatrem. Jednocze\u015bnie zapewnienie swobodnego odlotu i przylotu (uczieczka!)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wysuwana \u0142atwa do umycia pod\u0142oga, \u0142atwo\u015b\u0107 utrzymania higieny , by ptaki nie zjada\u0142y pokarmu zanieczyszczonego przez poprzednich biesiadnik\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>OFERUJ PTAKOM WARTO\u015aCIOWY POKARM:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0141AB\u0118DZIE I KACZKI: ziarna zb\u00f3\u017c, drobno pokrojone warzywa gotowane lub surowe <em>(bez soli!),<\/em> granulat dla ptak\u00f3w wodnych.<em>Chleb (wy\u0142\u0105cznie \u015bwie\u017cy i rozdrobniony) mo\u017ce stanowi\u0107 tylko uzupe\u0142nienie pokarmu, karmienie wy\u0142\u0105cznie chlebem powoduje chorob ukl. pokarmowego.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">GO\u0141\u0118BIE MIEJSKIE, SIERP\u00d3WKI, KAWKI, GAWRONY \u2013 grube kasze, pszenica, czerstwe bia\u0142e pieczywo kostka 1cm.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">SIKORY &#8211; surowa s\u0142onina <em>(( bez przypraw, wisi max 3-4 tyg, w temp powy\u017cej 0stC zdejmowana by nie zje\u0142cza\u0142a)),<\/em> nasiona s\u0142onecznika (\u0142uskane lub w \u0142upinach), konopie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">KOSY I KWICZO\u0141Y \u2013 przekrojone jab\u0142ka, morele, mro\u017cone owoce czarnego bzu, jarz\u0119biny, porzeczek, jag\u00f3d, aronii, rodzynki i daktyle. <em>(nie podawa\u0107 suszonych owoc\u00f3w \u2013 p\u0119czniej\u0105 w wolu, co mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 niebezpieczne przy spo\u017cyciu w du\u017cych ilo\u015bciach)<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">WR\u00d3BLE I MAZURKI \u2013 proso, drobne kasze, \u0142uskany s\u0142onecznik<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">DZWO\u0143CE I ZI\u0118BY \u2013 nasiona s\u0142onecznika, konopie<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">TRZNADLE \u2013 proso, \u0142uskany owies, p\u0142atki owsiane<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">! s\u00f3l , dodatki chemiczne, przyprawy znajduj\u0105ce si\u0119 w resztkach z naszych sto\u0142\u00f3w s\u0105 dla ptak\u00f3w szkodliwe i powoduja powa\u017cne choroby.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>WIEWI\u00d3RKI<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W\u015br\u00f3d gryzoni (Rodentia) wiewi\u00f3rki (Sciuridae) stanowi\u0105 obok myszy najliczniejsz\u0105 gatunkowo rodzin\u0119 ssak\u00f3w. Liczy ona 49 rodzaj\u00f3w, 260 gatunk\u00f3w rozpowszechnionych po ca\u0142ym wiecie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Europejska wiewi\u00f3rka pospolita (Sciurus vulagaris) charakteryzuje si\u0119 :<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-d\u0142 g\u0142owy z tu\u0142owiem 16-23cm<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-d\u0142 ogona 15-20cm<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-ci\u0119\u017carem cia\u0142a 210-410g<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-d\u0142 \u017cycia \u015brednia 6-10lat (u 25% mniej ni\u017c rok)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciowa 8-10miesiecy, ciaza 38dni, liczba miot\u00f3w 2-4 rocznie, wielko\u015b\u0107 miotu 3-5 (2-8)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-otwieranie oczu po 30dn, przyjmowanie sta\u0142ej karmy po 40dn, koniec okresu ssania po 50dn,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-dzienna dawka pokarmowa 55-80g<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-po\u017cywienie: nasiona, p\u0119dy, grzyby, owoce, owady, jaja , piskl\u0119ta!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-barwa cia\u0142a zmienna, od jasnoczerwonej po br\u0105zowoczarn\u0105 , brzuch bia\u0142y<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-\u015brodowisko g\u0142. lasy iglaste, r\u00f3wnie\u017c mieszane, li\u015bciaste i parki<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-zamieszkuj\u0105 w gniazdach na drzewach<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-zwierz\u0119ta dzienne, tryb samotnika (m\u0142ode wychowuje matka)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-nie zapadaj\u0105 w sen zimowy, ale przy bardzo z\u0142ej pogodzie sp\u0119dzaj\u0105 w schronieniu kilka dni w p\u00f3\u0142\u015bnie, nie przyjmuj\u0105c pokarmu<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-nie pami\u0119taja miejsc z ukrytymi zapasami wi\u0119c szukaj\u0105 zakopanej \u017cywno\u015bci kieruj\u0105c si\u0119 w\u0119chem<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-w Polsce podlega ca\u0142kowitej ochronie! Wed\u0142ug prawa trzymanie w domu wiewi\u00f3rki jest zabronione. Wyj\u0105tek stanowi\u0105 zwierz\u0119ta ranne lub chore, zabierane tylko na czas leczenia, po kt\u00f3rego zako\u0144czeniu wracaj\u0105 do swojego naturalnego \u015brodowiska.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>OPIEKA NAD OSESKIEM<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wiewi\u00f3rka rodzi si\u0119 \u0142ysa, g\u0142ucha i \u015blepa, wi\u0119c osierocona wymaga ciep\u0142a i spokojnego miejsca do bytowania. Nale\u017cy jej zapewni\u0107 suche i ciep\u0142e miejsce np. pude\u0142ko wy\u0142o\u017cone pieluchami czy czapka z we\u0142ny lub polarowa. Istotne jest by maluch mia\u0142 si\u0119 do czego przytuli\u0107 np. s\u0142oiczek lub butelka z wrz\u0105tkiem i izolacja czyli owini\u0119ta grubym materia\u0142em.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Karmienie strzykawk\u0105 (narodzone maj\u0105 ju\u017c z\u0119by wi\u0119c mog\u0105 przegry\u017a\u0107 butelk\u0119 ze smoczkiem) oseska co 2godz, starszego osobnika ju\u017c widz\u0105cego co 3-4godz. Jednorazowo od 0.5ml \u2013 5 \/ 10ml. (zal.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-obj. 1ml dla ma\u0142ych, \u015blepych,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-obj. 2ml dla starszych tydzien po otwarciu oczu<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-obj. 5ml starsze, roziwni\u0119te, oporne na odstawienie karmienia r\u0119cznego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najlepsze \u015bwie\u017ce mleko kozie, mo\u017ce by\u0107 UHT lub Instant; lub mieszanka 5\u0142y\u017c. mleka granulowanego rozpuszczonego w 200ml 60st wody + 5\u0142y\u017c \u015bmietany UHT 12-18% + 1raz dz 1-3krople Vita-wetu lub szczypta BoboVitu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po karmienu masowanie nawil\u017conym wacikiem miejsc p\u0142ciowych a\u017c do oddania moczu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>POST\u0118POWANIE Z WIEWI\u00d3RKAMI W KLINICE:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wiewi\u00f3rki nawet bardzo s\u0142abe, s\u0105 z\u0142o\u015bliwe i gryz\u0105, dlatego konieczne jest badanie w sk\u00f3rzanych r\u0119kawiczkach m.in. ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 przenoszenia w\u015bcieklizny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">U zwierz\u0105t odwodnionych lub w stanie wstrz\u0105su najwa\u017cniesze to podtrzymanie kr\u0105\u017cenia. Podaje si\u0119 elektrolity i glikokortykosterydy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zanieczyszczone lub zropa\u0142e rany oczyszcza si\u0119 i opatruje chirurgicznie. W razie konieczno\u015bci antybiotyk.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przy licznych z\u0142amaniach zwierz\u0119 cz\u0119sto musi by\u0107 trzymane w wolierze do ko\u0144ca \u017cycia, gdy\u017c zazwyczaj traci zdolno\u015b\u0107 poruszania si\u0119 . W przypadku ci\u0119\u017ckich i rozleg\u0142ych z\u0142ama\u0144 wskazana jest eutanazja.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">U wiewi\u00f3rek z\u0142apanych przez psy, koty, kuny stwierdza si\u0119 r\u00f3\u017cnego stopnia zaburzenia koordynacji ruch\u00f3w, niepok\u00f3j, pora\u017cenia. Przy dok\u0142adnej kontroli znajduje si\u0119 rany zadane z\u0119bami lub pazurami. Z\u0142amanie kr\u0119gos\u0142upa mo\u017cna wykluczy\u0107 omacywaniem lub bad. RTG. Po zaopatrzeniu ran, podaniu kroplowek, wit, \u015brodk\u00f3w przeciwb\u00f3lowych i antybiotyk\u00f3w wiewi\u00f3rk\u0119 umieszcza si\u0119 w ciemnej klatce. Po 4-7 dniach mo\u017cna oceni\u0107 czy leczenie by\u0142o odpowiednio prowadzone.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wyzi\u0119bione i odwodnione zwierz\u0119ta (oseski) k\u0142adzie si\u0119 do ciep\u0142ego kartonowego gniazda z ciep\u0142\u0105 butelk\u0105 i ok\u0142ada r\u0119cznikiem i lignin\u0105. U silniejszych zwierz\u0105t stosuje si\u0119 na\u015bwietlanie podczerwieni\u0105. Rekonwalescencj\u0119 wspomaga si\u0119 odpowiednim od\u017cywianiem.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>JE\u017bE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zgodnie z prawem je\u017c nale\u017cy do gatunk\u00f3w szczeg\u00f3lnie chronionych, zabronione jest chwytanie, ranienie i zabijanie tych zwierz\u0105t. Pod opiek\u0105 cz\u0142owieka powinny pozosta\u0107 jedynie w okresie rekonwalescencji i je\u015bli tylko b\u0119d\u0105 w stanie utrzyma\u0107 si\u0119 samodzielnie powinny by\u0107 wypuszczoe na wolno\u015b\u0107. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c osieroconych ossesk\u00f3w i m\u0142odych urodzonych w okresie od wrze\u015bnia do pa\u017adziernika. Okres naturalnej selekcji zwierz\u0105t os\u0142abionych i chorch przypadaj\u0105cy na jesie\u0144 i zim\u0119 stanowi podstaw\u0119 zdrowej, zdolnej do reprodukcji populacji. Chore zwierz\u0119ta, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w tym czasie pod opieka cz\u0142owieka, powinny zosta\u0107 otoczone profesjonalna opiek\u0105 weterynaryjn\u0105 i hodowlan\u0105, gdy\u017c tylko dzi\u0119ki temu uzyskaj\u0105 szans\u0119 prze\u017cycia i ponownego w\u0142\u0105czenia do \u015brodowiska naturalnego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Charakterystyka :<br \/>\n-nale\u017cy do rz\u0119du owadozernych (Insectivora), stanowi najstarsz\u0105 grup\u0119 \u017cyj\u0105cych obecnie prymitywnych ssak\u00f3w<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-w Europie \u015arodkowej i Zachodniej zadomowi\u0142 si\u0119 je\u017c zachodni (Erinaceus europaeus), w Europie wschodniej je\u017c wschodni (Erinaceus concolor roumanicus)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-okrywa kolcowa: lekkie ostre 2cm puste twory rogowe z przegorwami w \u015brodku<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-kolce chroni\u0105 przed drapie\u017cnikami, reguluje temperatur\u0119 i dzia\u0142a jak \u201eodbijacz\u201d (spadaj\u0105ce nawet ze znacznej wysoko\u015bci je\u017ce nie ulagaja powa\u017cniejszym urazom)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-zwijanie si\u0119: kolce i umiej\u0119stno\u015b\u0107 zwijania stanowi ochron\u0119 przed drapie\u017cnikami; grzbietowe i brzuszne mie\u015bnie sk\u00f3ry tworz\u0105 czepiec ograniczony mie\u015bniem okr\u0119\u017cnym szeroko\u015bci 2-3cm; pe\u0142ne zwijanie ju\u017c od 16go dnia \u017cycia<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-sen zimowy: warunki: odpowiednia waga + temperatura otoczenia + zmiany hormonalne + odk\u0142adanie si\u0119 t\u0142uszczu. W okolicy \u0142opatek jest tzw. t\u0142uszcz brunatny tzw. \u201enarz\u0105d snu zimowego\u201d .<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podczas snu: ograniczone procesy przemiany materii: cz\u0119sto\u015b\u0107 oddechu i t\u0119tno staj\u0105 si\u0119 wolniejsze, temp. Cia\u0142a spada a\u017c do 1stC, w czasie trwaj\u0105ceo 5miesiecy snu zwierz\u0119ta trac\u0105 1\/3 cz m.c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-zmys\u0142 wzroku : niewielkie znaczenie podczas szukania po\u017cywienia, zasi\u0119g w dzie\u0144 30m, o zmierzchu 12m<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-zmys\u0142 s\u0142uchu: wyostrzony, s\u0142yszalno\u015b\u0107 250-60\u00a0000 Hz<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-zmys\u0142 dotyku: wra\u017cliwe na dotykanie g\u0142owy, kolc\u00f3w na czole i karku oraz w\u0142os\u00f3w dotykowych (reakcja zwijania)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-zmys\u0142 smaku: odrzucaj\u0105 karm\u0119 gorzk\u0105, s\u0142on\u0105 i kwa\u015bn\u0105, lubi\u0105 s\u0142odkie<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-zmys\u0142 w\u0119chu: znikoma rola w poszukiwaniu pokarmu, lecz znaczenie w okresie rui; je\u017ce mog\u0105 znale\u017a\u0107 swojego partnera z odleg\u0142o\u015bci 5-6m; pokarm wyczuwany z odleg\u0142o\u015bci 1m<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-\u015blinienie si\u0119 : organ Jacobsona stanowi dla je\u017cy dodatkowy narz\u0105d zmys\u0142u; niekt\u00f3re substancje zapachowe i smakowe powoduj\u0105 wytwarzanie obfitej pienistej \u015bliny, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 przeniesiona na kolce; niedo\u015bwiadczeni opiekunowie je\u017cy niejednokrotnie uwa\u017caj\u0105 samo\u015blinienie si\u0119 za objaw w\u015bcieklizny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Warunki chowu: je\u017c potrzebuje zaopatrzonego w kryj\u00f3wk\u0119 i zamkni\u0119tego od g\u00f3ry miejsca do spania. Od spodu izolacja z warstw papieru gazetowego, a do budowy kryj\u00f3wki pognieciony papier. Oseski potrzebuja dodatkowego \u017ar\u00f3d\u0142a ciep\u0142a (promieniowanie podczerwieni\u0105, ciep\u0142a butelka).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Miejsce na czas snu zimowego: szopy, wybiegi ogr\u00f3dkowe, balkony i nieogrzewane strychy;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-dobrze izolowana 2-cz\u0119\u015bciowa drewniana skrzynka podzielona na dwie komory: sto\u0142\u00f3wka (np. sucha karma dla je\u017cy) i sypialnia (wype\u0142niona suchym materia\u0142em na gniazdo li\u015bcie, papier, siano)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-konstrukcja umo\u017cliwia dost\u0119p do zwierz\u0119cia oraz podawanie karmy bez konieczno\u015bci niepokojenia<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-sta\u0142a kontrola, w przeiwdzianym terminie budzenia (kwiecie\u0144)przenosi si\u0119 go wraz ze skrzynk\u0105 lub amego w cieplejsze pomieszczenie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-czasy wybudzania 6godz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>OSESKI JE\u017bY :<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Mleko je\u017cy jest bardzo skoncentrowne i bogate w t\u0142uszcz, dostarcza zatem wiele energii. Poziom laktozy jest bardzo niski. Mleko krowie lub preparaty mlekozast\u0119pcze nie nadaj\u0105 si\u0119 do karmienia je\u017cy. Do wychowu osieroconych ma\u0142ych je\u017cy podaje si\u0119 ciep\u0142e mleko kozie lub kocie, albo specjany preparat Esbilac z nies\u0142odzonym naparem kopru w\u0142oskiego w proporcji 1:2<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Ma\u0142ego je\u017ca do karmienia uklada si\u0119 na d\u0142oni, a drug\u0105 (najlepiej strzykawk\u0105) podaje si\u0119 mu pokarm.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Ma\u0142y je\u017c podobnie jak szczeni\u0119 czy koci\u0119 przesuwa si\u0119 w kierunku karmi\u0105cej r\u0119ki tzw. \u201emleczny krok\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Dawka pocz\u0105tkowa 0.5ml zwi\u0119kszana stopniowo o 25%<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-u ma\u0142ych je\u017cy wida\u0107 stopie\u0144 wype\u0142nienia \u017co\u0142adka jako bia\u0142\u0105 plamk\u0119 widoczn\u0105 przez pow\u0142oki cia\u0142a<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; je\u015bli bia\u0142a plamka na brzuchu zniknie to znak \u017ce mo\u017cemy je\u017ca nakarmi\u0107<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-14dniowy je\u017c zjada 4-5ml dziennie<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-jeszcze \u015blee 7dn jezy potrafi\u0105 pi\u0107 z p\u0142askiej powierzchni<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-je\u015bli je\u017com wyrosn\u0105 z\u0105bki mo\u017cna podawa\u0107 pokarm sta\u0142y: ser bia\u0142y, namoczone w mleku kocie jedzenie, rozdrobnione mi\u0119so drobiowe, ciel\u0119cina, wo\u0142owina, jaja gotowane, ryby surowe lub gotowane bez o\u015bci; karma obj\u0119to\u015bciowa to p\u0142atki owsiane, otr\u0119y pszenne, gotowana marchew.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-S\u0142abo jedz\u0105ce je\u017ce odzyskuj\u0105 apetyt dzi\u0119ki dodaniu miodu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po ka\u017cdym kamieniu nale\u017cy delikatnie wymasowa\u0107 nawil\u017conym wacikiem okolic\u0119 oko\u0142oodbytow\u0105 i ogonka by pobudzi\u0107 oddawanie moczu i ka\u0142u.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gniazdo powinno zabezpieczy\u0107 ciep\u0142o (termofor, butelka do ogrzewania) , da\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zagrzebania.<br \/>\n<strong>OGL\u0118DZINY I BADANIE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zwini\u0119cie si\u0119 je\u017ca utrudnia, a nawet uniemo\u017cliwia badanie ale r\u00f3wnie\u017c ogl\u0119dziny spodniej cz\u0119\u015bci cia\u0142a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Badanie rozpoczynami od ogladania pacjenta bez dotykania go, nale\u017cy unika\u0107 niepotrzebnych ha\u0142as\u00f3w (g\u0142o\u015bnego zachowania, gwizd\u00f3w, trzaskania). Przy ogl\u0119dzinach mo\u017cna rozr\u00f3\u017cni\u0107 je\u017ca \u201echorego\u201d od \u201ezdrowego\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zdrowy reaguje na otoczenie, ma wilgotny nos, lekko wypuk\u0142e ga\u0142ki oczne<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chory nie interesuje si\u0119 otoczeniem, matowe zapadni\u0119te oczy, suchy szary i zaklejony wydzielin\u0105 nos, mi\u0119dzy szyj\u0105 a g\u0142ow\u0105 po obu stronach cia\u0142a widoczne s\u0105 \u201eg\u0142odowe\u201d fa\u0142dy sk\u00f3ry \u015bwiadcz\u0105ce o odwodnieniu; obecno\u015b\u0107 paso\u017cyt\u00f3w mo\u017cna podejrzewa\u0107 gdy podczas ogl\u0119dzin stwierdzi si\u0119 blado\u015b\u0107 \u015bluz\u00f3wek, zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na rany i egzemy, podczas poruszania widoczna kulawizna i oslabienie konczyn miednicznych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u0141ODE SSAKI<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Matki ma\u0142ych sarenek, dziczk\u00f3w, zaj\u0105czk\u00f3w, lisk\u00f3w nie maj\u0105 w\u00f3zka ani kieszeni jak kangur \u017ceby mog\u0142y nosi\u0107 swoje m\u0142ode bezpiecznie ze sob\u0105. A przecie\u017c ka\u017cdy doros\u0142y musi \u017cerowa\u0107, musi mie\u0107 si\u0142\u0119 do opieki nad swoim m\u0142odym, musi je\u015b\u0107, aby wyprodukowa\u0107 mleko lub p\u00f3j\u015b\u0107 na polowanie. Dlatego rodzice pozostawiaj\u0105 swoje m\u0142ode w ukryciu (w zaro\u015blach lub w norze) i wyruszaj\u0105 na \u017cer. Powracaj\u0105 do swoich m\u0142odych kilka razy na dob\u0119, aby je nakarmi\u0107 i sprawdzi\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dlatego je\u015bli spotkasz ma\u0142ego zaj\u0105czka przyczajonego w trawie, ma\u0142\u0105 skulon\u0105 sarenk\u0119 na \u0142anach zbo\u017ca, ma\u0142e lizki przy norze nie oznacza to \u017ce zosta\u0142y porzucone.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Samice zaj\u0119cy karmi\u0105 m\u0142ode raz na dob\u0119 i tylko wtedy powracaj\u0105 do m\u0142odych, podobnie sarny \u0142osie jelenie pozostawiaj\u0105c swoje ciel\u0119ta w kryj\u00f3wce. Wszystkie ciel\u0119ta kopytnych kt\u00f3re pij\u0105 jeszcze mleko najcz\u0119\u015bciej sp\u0119dzaj\u0105 czas w ukryciu, a zaczynaj\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107 za matk\u0105 gdy s\u0105 starsze czyli gdy ju\u017c zaczynaj\u0105 skuba\u0107 ro\u015bliny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dlatego nie zabieraj do domu m\u0142odych ssak\u00f3w, kt\u00f3Re wygl\u0105daj\u0105 na porzucone. Najprawdopodobniej w okolicy jest ich matka kt\u00f3ra z przera\u017ceniem obserwuje Ci\u0119 z ukrycia, jak kradniesz jej dziecko.<br \/>\nOczywi\u015bcie je\u015bli m\u0142ode jest ranne, nie ma si\u0119 nad czym zastanawia\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>ZWIERZYNA P\u0141OWA<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Od kilku lat na terenie naszego kraju obserwowany jest sukcesywny wzrost liczebno\u015bci zwierzyny grubej. Sytuacja ta prowadzi do wzrostu wska\u017anik\u00f3w zag\u0119szcze\u0144 populacji. Elementy te w po\u0142\u0105czeniu z siln\u0105 antropogenizacj\u0105 \u015brodowiska bytowania zwierzyny przyczynia si\u0119 do cz\u0119stych migracji zwierz\u0105t poszczeg\u00f3lnych gatunk\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Migracje zwi\u0105zane s\u0105 ze spe\u0142nianiem podstawowych potrzeb \u017cyciowych jak i powodowane s\u0105 nadmiernym p\u0142oszeniem zwierzyny w miejscach ich naturalnych ostoi. Cz\u0119ste przemieszczanie zwierzyny w po\u0142\u0105czeniu ze wzrastaj\u0105cym nat\u0119\u017ceniem ruchu drogowego przyczynia si\u0119 niew\u0105tpliwie do rokrocznego wzrostu liczby kolizji drogowych z udzia\u0142em zwierz\u0105t a tym samym ubytku zwierzyny w uj\u0119ciu ilo\u015bciowym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wg statystyk policyjnych w ostatnich 10latach na terenie naszego kraju mia\u0142o miejsce 125tys. zanotowanych kolizji drogowych z udzia\u0142em zwierzyny w kt\u00f3rych \u015bmier\u0107 ponios\u0142o 48os\u00f3b a 1.5tys os\u00f3b zosta\u0142o rannych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wg statystyk gatunkiem dominuj\u0105cym w kolizjach jest sarna europejska (Capreolus capreolus). Stan ten uwarunkowany: dynamicznym wzrostem populacji tego gatunku i behawiorem zwierz\u0105t zwi\u0105zanym z terytorializmem \u2013 odleg\u0142e migracje zwierzyny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W przypadku zaistnienia kolizji drogowej z udzia\u0142em zwierz\u0105t dzikich: procedury prawne nak\u0142adaja na osob\u0119 b\u0119d\u0105c\u0105 sprawc\u0105 kolizji zakres obowi\u0105zk\u00f3w w postaci zapewnienia zwierz\u0119ciu dora\u017anej pomocy oraz powiadomieniu odpowiednich s\u0142u\u017cb. W przypadku niewywi\u0105zania si\u0119 z tego obowi\u0105zku sprawca mo\u017ce zosta\u0107 ukarany.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kolizje z udzia\u0142em zwierz\u0105t dzikich rozpatrywa\u0107 wielop\u0142aszczyznowo:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-szkody materialne pojazdy , szkody zdrowotne, zagro\u017cenie \u017cycia lub \u015bmier\u0107 kierowcy lub uczestnik\u00f3w zdarzenia , w takich wypadkach re\u017cim odpowiedzialno\u015bci za szkody spoczywa na prawnym w\u0142a\u015bcicielu zwierzyny (w przypadkach gdy w zdarzeniu uczestnicz\u0105 dzikie ssaki kopytne z rodzny jeleniowatych lub dziki, a takich przypadk\u00f3 najwi\u0119cej, prawnym ich w\u0142a\u015bcicielem jest) SKARB PA\u0143STWA.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-gdy w wypadku kolizji zwierze ponioslo smier\u0107, konieczno\u015b\u0107 uprz\u0105tni\u0119cia zw\u0142ok pad\u0142ej zwierzyny i utylizacja \u2013 obowi\u0105zek wg prawa polskiegi spoczywa na zarz\u0105dcy drogi lub gminie , w ktorej doszlo do zdarzenia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przypadek: zwierz\u0119 prze\u017cywa kolizj\u0119 mimo obra\u017ce\u0144 zewn\u0119trznych i wewn\u0119trznych:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-wezwa\u0107 odpowiednie s\u0142u\u017cby : lekarza weterynarii lub my\u015bliwego pe\u0142ni\u0105cego funkcj\u0119 stra\u017cnika \u0142owieckiego w miejscowo\u015bci ko\u0142a \u0142owieckiego<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-dokona\u0107 ocen\u0119 stanu zwierz\u0119cia!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-podj\u0119cie decyzji o ew. u\u015bmierceniu zwierz\u0119cia ze wzgl\u0119d\u00f3w humanitarnych i etycznych ( injekcja \u015brodka usypiaj\u0105cego lub u\u015bmiercenie poprzez odstrza\u0142 z broni palnej przez osob\u0119 do tego uprawnion\u0105)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-pr\u00f3ba leczenia: podanie tlenu, opatrzenie i transport do gabinetu weterynaryjnego<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-najcz\u0119\u015bciej: z\u0142amania ko\u015bci\/ amputacja ko\u0144czyn \u2013 o\u015brodek rehabilitacji<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-unieruchamianie: gwo\u017adziowanie doszpikowe, d\u0142utowanie, gipsowy banda\u017c, pod kontrol\u0105 wlew\u00f3w do\u017cylnych i lek\u00f3w przeciwwstrz\u0105sowych<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; uspokojenie i znieczulenie przedoperacyjne<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-po amputacji antybiotyk, obserwacja zwierz\u0119cia w gabinecie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-po 23h po amputacji nast\u0105pi\u0142 zgon zwierz\u0119cia<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-sekcja: wielonarz\u0105dowe obra\u017cenia wewn\u0119trzne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Opisany przypadek jest niejako potwierdzeniem \u017ce pr\u00f3by leczenia zwierz\u0105t dzikich, kt\u00f3re ucierpia\u0142y w kolizji zwykle nie przynosz\u0105 rezultatu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przyjmuje si\u0119 si\u0119 je\u017celi zwierz\u0119 w ci\u0105gu 10minut od zderzenia z pojazdem mechanicznym nie podniesie si\u0119 to urazy s\u0105 na tyle powa\u017cne\u017ce z regu\u0142y konieczna jest eutanazja.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tylko nieliczne osobniki po diagnozie weterynaryjnej nadawa\u0142y si\u0119 do uwolnienia do naturalnych siedlisk.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uwzgl\u0119dniaj\u0105c stres w czasie pojmania, transportu i p\u00f3\u017aniejszego leczenia i tak z regu\u0142y nie rokuj\u0105 one nadziei na funkcjinowanie na wolno\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tym samym najlepszym rozwi\u0105zaniem pod wzgl\u0119dem humanitarnym jak i etycznym jest ich eutanazja na miejscu zderzenia poprzez podanie \u015brodk\u00f3w farmakologicznych lub odstrza\u0142 oraz poddanie zw\u0142ok zwierzyny utylizacji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>PODSUMOWANIE:<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0CHOROBY ZAKA\u0179NE PTAK\u00d3W<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Wirus Zach. Nilu (str\u0119t szyi, os\u0142abienie mm)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Paramyksowirus (parali\u017c, dr\u017cenia mi\u0119\u015bniowe, zgon)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Wirus grypy (zap. p\u0142uc, obj. neurologiczne)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Wirus ospy (guzy w okol. nieupierzonych lub b\u0142on)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Chlamydophila (jad\u0142owstr\u0119t, zap.jelit,\u015bledziony, w\u0105troby, p\u0142uc, spoj\u00f3wek, jamy nosowej)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Mycobacterium (wyniszczenie, os\u0142abienie, zap. ko\u015bci, szpiku, zap.p\u0142uc)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Pasteurella multocida (nadostry przebieg, obj. neurologiczne, zgon)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Salmoneloza (biegunka, zap. ko\u015bci, szpiku, pococznica, obj.neurolog.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Aspergillus spp. (zap. p\u0142uc, work\u00f3w powiet. ziarniniaki w tchawicy)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>CHOROBY ZAKA\u0179NE DZIKICH SSAK\u00d3W<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Wirus nos\u00f3wki (hiperkeratoza opuszek, biegunka,parali\u017c, zap.p\u0142uc)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Infekcyjne zapalenie w\u0105troby (biegunka, zap.w\u0105troby)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Wirus grypy (kichanie, kaszel, gor\u0105czka, zap.p\u0142uc)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Parwowirus (jad\u0142owstr\u0119t, biegunka, zap.mm. serca)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Wirus w\u015bcieklizny (faza ot\u0119pienia i agresji)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Leptospiroza (gor\u0105czka, os\u0142abienie, \u017c\u00f3\u0142taczka, krwotok, biegunka)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Choroba Tyzzera (biegunka, depresja)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>CHOROBY PASO\u017bYTNICZE DZIKICH ZWIERZ\u0104T<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Angiostrongulus cantonensis (ssaki)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Baylisascaris procyonis (ssaki, ptaki)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Tasiemce (wszystkie)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Kokcydia (wszystkie)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Cryptosporidium parvum (ssaki)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Larwy musz (wszystkie)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Giargia (wszystkie)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Owsiki (wszystkie)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Toxoplasma gondi (ssaki, ptaki)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>ZATRUCIA SPOTYKANE U DZIKICH ZWIERZ\u0104T<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Botulizm (Clostridium perfringens)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Metale ci\u0119\u017ckie (cynk, o\u0142\u00f3w)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Toksyny ple\u015bni<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Zanieczyszczenie olejem<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Zwi\u0105zki fosforoorganiczne<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0WSKAZANIA DO EUTANAZJI<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Je\u015bli zwierz\u0119 nie mo\u017ce by\u0107 leczone ani wypuszczone na wolno\u015b\u0107:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-eutanazja<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-sta\u0142a opieka w niewoli<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uwzgl\u0119dniaj\u0105c uwarunkowania prawne:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Program rozrodowy<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Program edukacyjny<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Imprinting<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0PEWNO\u015a\u0106 PRZED UWOLNIENIEM, \u017bE:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Przetrwanie w warunkach klimatycznych<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Prawid\u0142owe rozmna\u017canie<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Interakcje<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Zdobycie po\u017cywienia<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Wykonywa\u0107 czynno\u015bci specyficzne<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Wykluczy\u0107 choroby zaka\u017ane<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>STANY UNIEMO\u017bLIWIAJ\u0104CE POWR\u00d3T NA WOLNO\u015a\u0106:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Brak aktywno\u015bci<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Niezdolno\u015b\u0107 migracji<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Niezdolno\u015b\u0107 unikania drapie\u017cnik\u00f3w<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Nieprawid\u0142owe upierzenie; sier\u015b\u0107<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Amputacje<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Ograniczenia tuchomo\u015bci<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Utrata zdolno\u015bci odczuwania bod\u017ac\u00f3w<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Z\u0142amania miednicy u samic<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Imprinting<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Niew\u0142a\u015bciwe relacje z lud\u017ami i zw.domowymi<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\" align=\"RIGHT\">Opracowanie:<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\" align=\"RIGHT\"><strong>lek.wet. Malwina S\u0119der<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eNA POMOC DZIKIM PRZYJACIO\u0141OM\u201d &nbsp; PODSTAWY PIERWSZEJ POMOCY 1. Pierwsza pomoc to wszelkie czynno\u015bci przed dostarczeniem ptaka do odpowiedniej plac\u00f3wki, gdzie oceniony zostanie jego stan i podj\u0119te zostan\u0105 dalsze dzia\u0142ania. 2.Ka\u017cdy ma prawo udzieli\u0107 pierwszej pomocy tak\u017ce ptakom obj\u0119tym \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105 gatunkow\u0105. 3.Pierwsza pomoc dzikim ptakom to: -pomoc dora\u017ana tj. \u2026<\/p>\n<p class=\"continue-reading-button\"> <a class=\"continue-reading-link\" href=\"https:\/\/lecznica.gdynia.pl\/?p=138\">Czytaj dalej<i class=\"crycon-right-dir\"><\/i><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lecznica.gdynia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138"}],"collection":[{"href":"https:\/\/lecznica.gdynia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lecznica.gdynia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lecznica.gdynia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lecznica.gdynia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=138"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/lecznica.gdynia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":163,"href":"https:\/\/lecznica.gdynia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138\/revisions\/163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lecznica.gdynia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lecznica.gdynia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lecznica.gdynia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}